Η παρούσα οπτικοακουστική παραγωγή αποτελεί μια εκτενή περιήγηση σε μια ιστορική διαδρομή των Λεχωνίων Βόλου, η οποία διατρέχει τους αιώνες και ξεδιπλώνει την πολιτισμική ταυτότητα της Μαγνησίας, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύει την τραγική πραγματικότητα της εγκατάλειψης. Η ιστορική αυτή πορεία εκκινεί από τα Πλατανίδια, εκεί όπου η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως τα θεμέλια παλαιοχριστιανικών βασιλικών.
Τα σπουδαία αυτά ευρήματα των πρώτων μεταβυζαντινών αιώνων μαρτυρούν την πρώιμη πνευματική, θρησκευτική και οικιστική άνθιση της περιοχής δίπλα στο κύμα του Παγασητικού, όμως σήμερα παραμένουν ουσιαστικά απροστάτευτα, πνιγμένα από την άγρια βλάστηση και ξεχασμένα από τους αρμόδιους φορείς. Αφήνοντας πίσω την ακτογραμμή, η διαδρομή ανηφορίζει προς το εσωτερικό των Λεχωνίων και μεταφέρεται χρονικά στην περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας, με τον φακό να εστιάζει στο επιβλητικό Πυργόσπιτο του Ολύμπιου.
Το συγκεκριμένο κτίσμα του 17ου-18ου αιώνα αποτελεί ένα από τα ελάχιστα διασωθέντα δείγματα οχυρωματικής αρχιτεκτονικής στην περιοχή, φέροντας εμφανή στοιχεία προστασίας όπως πολεμίστρες. Παρά την ανεκτίμητη αρχιτεκτονική και ιστορική του αξία, το πέτρινο αυτό φρούριο αφήνεται να πληγώνεται καθημερινά από τη διάβρωση και τις καιρικές συνθήκες, χωρίς καμία απολύτως μέριμνα για τη δομική του στήριξη.
Στη συνέχεια, η περιήγηση συναντά το πιο εμβληματικό αλλά και πιο πληγωμένο τοπόσημο της περιοχής, το Αρχοντικό Κοντού. Χτισμένο στα τέλη του 19ου αιώνα και άρρηκτα συνδεδεμένο με το όνομα του διάσημου μηχανικού και αρχιτέκτονα Εβαρίστο ντε Κίρικο, το αρχοντικό αυτό υπήρξε το απόλυτο σύμβολο της οικονομικής, κοινωνικής και αστικής ακμής των Λεχωνίων.
Σήμερα, το άλλοτε λαμπρό νεοκλασικό οικοδόμημα, που περιβάλλεται από τοπικούς θρύλους, έχει μετατραπεί σε ένα ζωντανό μνημείο ντροπής, καθώς η οροφή του έχει καταρρεύσει πλήρως, οι εσωτερικοί του τοίχοι σαπίζουν από την υγρασία και οι σπάνιες, χειροποίητες τοιχογραφίες του καταστρέφονται οριστικά.
Η ιστορική αυτή αναδρομή ολοκληρώνεται με την καταγραφή δύο ακόμη αξιόλογων κτηρίων που οικοδομήθηκαν στις αρχές του 1900, κατά την περίοδο που τα Λεχώνια γνώριζαν πρωτοφανή βιομηχανική και εμπορική ανάπτυξη, υποστηριζόμενα από τη λειτουργία του θρυλικού τρένου του Πηλίου.
Αυτά τα δύο κτίσματα, αν και κουβαλούν την ιδιαίτερη αισθητική και την αστική αίγλη των αρχών του προηγούμενου αιώνα, μοιράζονται την ίδια ακριβώς μοίρα με τα προηγούμενα μνημεία, στεκούμενα βουβά και παραδομένα στη φθορά.
Κοινός παρονομαστής σε όλους τους σταθμούς αυτής της διαχρονικής διαδρομής είναι ο άμεσος κίνδυνος οριστικής κατάρρευσης και αφάνισης. Το βίντεο αυτό δεν καταγράφει απλώς την ομορφιά του παρελθόντος, αλλά αποτελεί μια σκληρή καταγγελία για το γεγονός ότι, από την πλευρά των κεντρικών υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού, δεν έχει γίνει απολύτως καμία ενέργεια για τη διάσωση τους.
Η παρατεταμένη κρατική αδιαφορία απειλεί να σβήσει οριστικά την ιστορική μνήμη των Λεχωνίων, μετατρέποντας μια σπουδαία πολιτιστική κληρονομιά αιώνων σε μια σωρό από ερείπια.
Στο βίντεο, ο αρχιτέκτονας Δημήτριος Καραγκούνης, Επίτιμος Προϊστάμενος του Τμήματος Αρχαιολογικών Έργων και Μελετών της ΕΦΑΛΑΡ πραγματοποιεί ένα οδοιπορικό σε μνημεία της ευρύτερης περιοχής των Λεχωνίων Βόλου σχολιάζοντας την σημερινή κατάσταση…
